أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
277
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
پنهان مىشود . اگر شاخهاى از آن را همراه چوبها آتش زنيم ، كسى كه با اين آتش خود را گرم كند بيهوش مىشود و گاهى نيز مىميرد . 3 مىگويند كه اين نيز درخت انجير آدم است . 4 ( 1 ) . در ديگر منابع عربى نوشته نشده است . فقط مؤلف محيط اعظم ( I ، 217 ) با رونويسى از نسخهء فارسى ، اين عنوان را مىآورد و در آغاز از خود مىافزايد : انجير آدم اسم جميز است - « انجير آدم نام [ ديگر ] جمّيز [ Ficus sycomorus L . ] است » . قس . نام آلمانى درخت انجير Die Adams Feige است ( اننكوف ، 145 ) ، نسخهء فارسى در پى آن و محيط اعظم : اين گياه به هندى كله ( ؟ ) ناميده مىشود . بيرونى در شمارهء 167 يادآور مىشود كه داروگران غزنه مىگويند كه « بل » يعنى . Aegle marmelos Corr ، نيز انجير آدم است . ( 2 ) . تين آدم ترجمهء عربى انجير آدم فارسى است . ( 3 ) . بيرونى در شمارهء 117 نيز در اينباره يادآور مىشود . ( 4 ) . اين عنوان در Picture ، 111 درج شده است . 105 . انثاميس 1 - بابونه اين يكى از گونههاى بابونج يعنى « بابونه وحشى » 2 است . ( 1 ) . ( ديوسكوريد ، III ، 131 ) - Anthemis nobilis L . ؛ غافقى ، 151 ؛ عيسى ، 5 18 . ( 2 ) . الاقحوان البرى ، نك . شمارهء 84 . 106 . انفحة 1 - پنير مايه [ پنير مايه ] به سريانى مسوتا 2 ، به سجستانى روك 3 ناميده مىشود و مشهور به پنير مايه 4 بهمعناى « خمير مايه پنير » است زيرا آن را لخته مىكند و به پنير تبديل مىكند . [ پنير مايه ] شير لخته شده در شيردان 5 حيوان نوزاده است پيش از آنكه از چيزى جز شير تغذيه كند . در كتاب الحيوان ارسطو ، پنير مايه . . . 6 ناميده شده است . بين پنير مايههاى ذكر شده در كتابهاى پزشكى ، پنير مايه فك 7 نوشته شده است و اين حيوانى چهارپاست كه گوشهاى بيرونزده ندارد ، مىزايد و تخم نمىگذارد . ارسطو مىگويد : هر حيوانى كه مثل خود را بزايد دو گوش دارد به استثناى فك و دلفينها 8 . نيروى پستانهاى فك با نيروى خايهء بيدستر برابر است .